Europa maakt AI veiliger en precies daardoor trager

0:00 Elwin Dit mag straks niet meer

0:02 Serkan En dit alleen nog onder voorwaarden. Maar wat verliezen we ermee?

0:07 Elwin AI-boys, powered by Jelle.

0:11 Serkan Welkom bij AI-boys, de podcast waarin we AI proberen te begrijpen zonder hype en zonder technisch geneuzel.

0:18 Elwin En laat ik beginnen met de grote lijn. De EU AI Act verandert AI van een technische keuze in een bestuurlijke verantwoordelijkheid.

0:25 Serkan En dat geeft bescherming, maar haalt ook vrijheid weg bij hoe snel en onbevangen je AI kunt inzetten.

0:32 Elwin Hij is al van gang, uh, in gang getreden natuurlijk, maar in augustus 2026, dan gaat echt de handhaving, uh, zover we nu weten, gaat dan volledig in. Ja, en dan moeten we maar eens gaan kijken wat het allemaal gaat doen. Maar ja, de AI Act die maakt AI, uh, wel veiliger, maar ook aanzienlijk zwaarder. En ik, uh, zie eigenlijk voornamelijk nadelen. Ik weet niet hoe jij daarnaar kijkt, Serkan.

0:54 Serkan Kijk, er zijn natuurlijk wel wat voordelen, uh, door alles goed te reguleren, maar ja, er zitten natuurlijk ook heel veel nadelen aan. Het is wel belangrijk dat gegevens beveiligd blijven op de manieren zoals het eigenlijk zou moeten. Maar ja, wat, wat is eigenlijk een beetje de, de keuze van, uh, van Europa hierin? Ja, wa-wat brengt het ook als, als voor- en nadelen? Want hier ruil-ruilen ze dus eigenlijk meer bescherming in voor minder vrijheid.

1:20 Elwin Dus ja, het voordeel is natuurlijk wel dat je transparantie gaat zien, uh, in de trainingsdata. En, uh, dat hebben we hier wel eens vaker geroepen dat ik daar best wel voorstander van ben. Want waar komt het allemaal precies vandaan en waar wordt het op gebaseerd? Dus dat zijn sterke punten. Maar ja, transparantie vergroot wel vertrouwen, maar ja, het verkleint gewoon de speelruimte van creatieve ondernemers. En wat gaan die dan doen? Die gaan weg.

1:44 Serkan Klopt, ja.

1:45 Elwin Die gaan weg uit Europa. En het is al dat, uh, uh, de diepe zakken zitten natuurlijk in Amerika voornamelijk, hè, zitten in, uh, China en in Europa, d-d-daar blijft dan niemand zitten.

1:56 Serkan Uh, maar wat merken nu eigenlijk medewerkers, klanten of kandidaten hier straks als, als eerste van? Wat denk jij dat het, uh,

2:03 Elwin Als je het dan naar puur hebt, uh, je hebt natuurlijk verschillende risicogroepen die ze hebben ingericht en ze hebben dan, uh, ja, dan moet ik heel even spieken hoor, want ik weet het gelukkig niet uit mijn hoofd. Ze hebben risicoklassen voor AI en ze hebben dan onaanvaardbaar risico. Dat lijkt me wel logisch dat er iets onaanvaardbaar zal zijn.

2:19 Serkan Ja.

2:19 Elwin En dat zijn voornamelijk risico's waar ze het dan over hebben, over social scoring, dat grondrechten zou kunnen bedreigen of dat AI opeens voorspellende politiewerk gaat zitten doen. Dus dan moet ik een beetje denken aan die ene film met Tom Cruise. En, uh, nou, je hebt dus onaanvaardbaar risico en je hebt een hoog risico. En een hoog risico, dat heeft dan weer te maken met kritieke infrastructuren, de gezondheidszorg, maar ook HR en werving. En HR en werving is natuurlijk waar wij veel kaas van hebben gegeten. En die zit dus gelijk in het hoge risicoprofiel. Ja, de, de, de persoon die, uh, uh, uh, bij Philips werkte en start op zijn 18e en dan op zijn 67e afzwaait, dat bestaat niet meer. Het is natuurlijk heel vluchtig. De arbeidsmarkt is heel vluchtig. Nou, daar moet je snel op in kunnen spelen. Nou, ik zit al een tijdje, heb ik wat ervaring in de arbeidsmarkt en het is echt gigantisch hard veranderd met hoe snel alles moet lopen. Dus ja, dat zal daarin een probleem worden.

3:14 Serkan Ja.

3:14 Elwin Denk ik zelf. Ja.

3:15 Serkan Denk ik inderdaad ook wel. Maar wie gaat dan uiteindelijk ook bepalen, zeg maar, wie, wanneer AI een hoog risico is? En, en wie is daar dan verantwoordelijk voor eigenlijk in een bedrijf? Dat is best wel lastig om te bepalen, lijkt mij.

3:27 Elwin Ja, d-nou ja, daar moet je weer iemand voor aanwijzen. Je hebt natuurlijk ook zo'n privacy officer in je bedrijf zitten.

3:32 Serkan Ja.

3:32 Elwin Zo'n, uh, je hebt zo'n GDPR officer. Uh, ja, verzin het maar en je moet er weer iemand voor neerzetten. Maar ik begrijp gewoon niet dat wij, uhm, AI niet vergaand kunnen inzetten als het gaat om, uh, uh, recruitment, werving en selectie, maar ook in een stuk van de gezondheidszorg. Tuurlijk, het moet allemaal beveiligd worden en natuurlijk moeten er mensen tussen zitten. Kijk, we kunnen natuurlijk niet in, i-i-in de recruitment hebben dat je gewoon zo hebt van bam, iemand wordt zomaar afgewezen of iemand die wordt zomaar aangenomen, daar heeft geen mens naar gekeken, maar dat is allemaal gebaseerd op een AI-model. Dat deel ik volledig, maar AI kan wel adviezen geven en die kan gewoon, daar, naar aanleiding daarvan kunnen wel beslissingen worden genomen.

4:12 Serkan Maar ja, daar heb je natuurlijk wel een verschil, want je hebt dan AI die gewoon samenvat, dus dingetjes gaat samenvatten voor je en daar komt dan het besluit uit. En AI die dan juist echt stuurt, dus het dus automatisch voor jou doet.

4:25 Elwin Ja.

4:25 Serkan En dat is eigenlijk een beetje die grens waar je dan, uh, tussen valt. Want als AI dan eigenlijk al nee zegt, dan heb je een medewerker die zegt van: ja, eigenlijk ga ik het al niet doen, want AI heeft dat zo gezegd. Maar dan kan je ook net zo goed zeggen van: ja, de AI kan het meteen voor jou volledig uitvoeren.

4:39 Elwin Ja, het is natuurlijk een soort-

4:39 Serkan Met die rekening en zo, dus.

4:40 Elwin Ja, schijnveiligheid ga je creëren, want dat zie je nu al. Want ja, als een computer ergens een advies op geeft, dan wordt er vaak al een-op-een dat overgenomen, dus het zal allemaal wel. Dus ja, we kunnen natuurlijk gaan zeggen: we gaan hier mensen aan zitten nemen die, uh, als ja-knikkers gewoon gaan zeggen: ja, ik heb het gecheckt en we klikken alles weer door. Maar dat denk ik dat dat de kroktuis weghaalt.

4:59 Serkan Ja, dan schiet dan inderdaad ook niks op.

5:01 Elwin Dus ja, dat is wel echt een, uh, een dingetje. Maar wat mij hier echt ongemakkelijk aan maakt,

5:07 Serkan Dat is natuurlijk, is dat we nu pas grenzen trekken. We zijn er best wel laat mee, terwijl AI al diep in de systemen eigenlijk geïntegreerd zijn.

5:15 Elwin Van heel veel bedrijven hebben al geïnvesteerd in AI. Zijn er allemaal dingen aan het bakken en nu komt Europa en die zegt: nou, we hebben een of andere act ontwikkeld wat eigenlijk niet goed aansluit op de dagelijkse praktijk. Want d-, aan de ene kant lopen ze voor, maar aan de andere kant lopen ze weer achter.

5:30 Serkan En, uh, als je dan natuurlijk ook gewoon kijkt van: dan heb je natuurlijk ook, dat gaat ook weer ten nadele van de middel klein bedrijven. Want de middel klein bedrijven, ja, die zullen daar minder mensen specifiek op opzetten dan, dan de grotere bedrijven daarin. Dus dat is best wel, ja, eigenlijk zonde. Dus g-gaat het dan allemaal, is het ten voordele van de grote leveranciers die wel alle vinkjes, uh, kunnen afvinken van: oh, wij zijn hier helemaal voorbestemd.

5:56 Elwin Ja, ik, ik, die hebben daar weer een voordeel bij natuurlijk. Maar ja, het zij ook wel weer een nadeel, want ze moeten toch daarin gaan investeren. En zie je het voor je, weet je wel. Je hebt bedrijven zoals ASML en andere bedrijven die al kritisch zijn, uh, op Europese en Nederlandse wetgeving, waarvan ze dan van zeggen, van: nou, jullie moeten gewoon aanzienlijk, i-innovatie meer vrijheid gaan geven, ja, ondernemerschap meer vrijheid gaan geven. En dat mist hier dan wel weer in, in zo'n act en dat zie je dan ook wel weer terug. Je hebt gewoon minder keuzevrijheid zo meteen, omdat die Amerikaanse modellen, die gaan allemaal niet compliant zijn. En je ziet het ook, daar zijn ze ook helemaal niet mee bezig. Dan zeggen ze: bekijk het maar even en dan krijg je die innovatiekracht ook niet.

6:37 Serkan Ja, want dan betekent het ook dat je dan in Europa dus weer de, de standaard, uh, modellen en zo moet gebruiken die daar wel aan voldoen. Waardoor je als bedrijf zijnde altijd weer achterloopt in vergelijking met Amerika en China.

6:48 Elwin Ja.

6:49 Serkan Dus dat soort dingen maakt het alleen maar lastiger voor Europa om te blijven innoveren. Dus het is een somber voorbeeld. Het heeft voordelen, begrijpelijk, maar het is aan de ene kant een beetje jammer dat ze daar zo mee omgaan.

7:02 Elwin Ja, ja, ik, ik, ik heb toch het gevoel dat, uh, ja, de bescherming toch meer voelt als een beperking op dit onderdeel.

7:09 Serkan Vooral wel.

7:10 Elwin Ja, en dat het de innovatiekracht op dat onderdeel weghaalt. Ja, maar ja. Dus, uh, als dit doorzet, verandert, uh, hoe bedrijven zich onderscheiden.

7:18 Serkan Maar ook hoe snel ze kunnen bewegen.

7:20 Elwin Ja, en dat is waar we het daarnet al de hele tijd over hebben gehad. Gewoon, je hebt echt de hele tijd te maken met AI governance. En dat heeft natuurlijk voordelen. Dat het transparantie biedt op bepaalde onderdelen. Maar ik, ja, ik vind het dan ook weer gewoon net transparantie, want er wordt extra overhead gecreëerd.

7:39 Serkan Ja.

7:39 Elwin Ja, en dat zie je toch altijd in de praktijk dat dan bedrijven bij dit soort wetgevingen, ja, dan denken ze, dat is meer van een soort checklist, ja, ik moet hieraan voldoen. Het is maar eenmaal zo.

7:51 Serkan Ja, wat ga ik dan ook, inderdaad ook, wat ga je daarvan merken, weet je, als bedrijf zijnde? Wat merk jij bijvoorbeeld van die GDPR? Uh, wat ga jij merken van deze veranderingen die komen met betrekking tot AI?

8:02 Elwin Ja, behalve dat het veel meer tijd kost, dat alles duurder wordt. Kijk, GDPR is niet verkeerd. Het is natuurlijk heel goed dat iemand gewoon kan bellen en zeggen: weet je wat, ik wil helemaal niet in jouw systeem staan. Haal mij daar eens uit. Ik vind het ook prettig dat ik dat kan doen bij andere bedrijven, dus ik snap dat mensen dat bij ons ook zouden willen.

8:17 Serkan Eens.

8:17 Elwin En wat wil jij als consument, is gewoon als jij, uh, bij H&M in hun mail lijst staat en je wil er niet meer in staan, dan wil je gewoon dat ze al jouw gegevens vergeten. Als jij dat gewoon wil, dan wil je gewoon het recht om vergeten te worden. Dat is het enige wat jij toch belangrijk vindt als consument.

8:33 Serkan Inderdaad, ben ik het helemaal mee eens.

8:34 Elwin En dat er veilig wordt omgegaan met jouw data. Dat niet zomaar jouw data op Chinese servers terechtkomt en et cetera. Dat zijn volgens mij een beetje de, de belangrijkste kiekenpunten. En wat, wat creëert Europa? Een hele, uh, ja, noem het maar weer een hele papieren tijger waar niemand wat aan heeft, waar niemand meer wat van begrijpt. Maar de kern wordt dan helemaal onderuit gehaald.

8:56 Serkan Ja, wat ik nu eigenlijk gewoon hoop is dat iemand dit luistert en al gaat beginnen met de ultieme AI model om te voldoen aan de volledige Europese wetgeving. Dat hij eigenlijk, dat je dat gewoon kan installeren in een bedrijf en dat hij dan eigenlijk alles voor jou bijhoudt hier.

9:10 Elwin Je moet er wel aan voldoen. Ze gaan nu dan eindelijk handhaven. Nu handhaven ze nog niet, dan gaan ze handhaven. Maar ik, ik, ik, ik, ik weet het niet Serkan, ik, want je hebt, de innovatiekracht wordt eruit getrapt. Want je hebt natuurlijk AI modellen die gecreëerd moeten worden. Nou, die heeft Europa dan al niet. En aan de andere kant hebben we dan ook nog steeds het probleem dat je bedrijven moet hebben die dan weer die AI modellen gaan gebruiken om innovatieve projecten, werkzaamheden, bedrijven, weet ik veel wat, allemaal op te zetten. Dat is wat je nodig hebt.

9:37 Serkan Ja.

9:38 Elwin Één hebben we al niet en twee wordt nu de kop ingedrukt. Nou, zijn we lekker bezig met elkaar.

9:42 Serkan Dat schiet je inderdaad helemaal niks mee op.

9:44 Elwin En, en na vijf jaar, dan staan we weer met elkaar te kijken naar de cijfers en dan zeggen we: oh ja, weet je wat het punt is? Uh, Europa heeft het weer niet voor elkaar. Maar Europa is wel een powerhouse. We zijn een economische powerhouse. We hebben heel veel geld. Dan denk ik: ja, inderdaad, we hebben allemaal heel veel geld. Uh, dat is natuurlijk van oudsher hier ooit naartoe gekomen. Gaan we niet over hebben, maar hoe we daar aan zijn gekomen. Maar Europa zit op heel veel geld. Maar ja, de innovatiekracht, die ontbreekt toch wel heel erg sterk.

10:06 Serkan Ja, daar loop je dan inderdaad weer mee achter.

10:08 Elwin Ja.

10:09 Serkan En ook, uh, natuurlijk, uh, de MKB bedrijven, die gaan hier alleen maar mee onderuit. En, uh, dan gaan ze natuurlijk weer iemand anders gaan ze toewijzen die binnen de organisatie zit. Dus, uh, denk aan, uh, ja, wie is er verantwoordelijk voor IT, HR, uh, legal of directie? Ja, wat, wat moet je daar uithalen? Dat maken ze onwijs lastig. Ik denk dat ze die regels gewoon wat meer moeten, breed moeten pakken. Dat ze het gewoon inderdaad gewoon veilig moeten omgaan met de gegevens. En als ze het daar eigenlijk een beetje bij laten, dan haal je er nog wel wat voordelen uit. Gewoon wat meer GDPR gericht en de rest gewoon een beetje, ja, een beetje grijs gebied houden. Omdat de innovatie natuurlijk nu zo groot is met AI, zodat het kan blijven doorgaan, kan blijven ontwikkelen. Dan krijg je zo weer natuurlijk die robots en zo. Ja, hoe gaan ze daar dan weer mee om? Want dan wordt alles qua gegevens door gestuurd. Dan heb je een robot die hier rondloopt op het kantoor en die gaat alles in de gaten houden. Die weet van alles wat af. Die ziet dingen. Ja, hoe gaat hij om met die gegevens? Dat is een beetje lastig bepalen, denk ik. Ik denk niet dat je dat in de makkelijke cijfertjes kan zetten in een, uh, nieuwe wetgeving, uh, die ze eind, uh, van het jaar gaan releasen. Ik ben benieuwd.

11:09 Elwin Als we gewoon, kijk, ik ben verre van een Europa basher, dat meen ik echt serieus. Ik, ik, ik ben een groot voorstander van een krachtig Europa. Maar dan denk ik: maar dit, dit, dit werkt zo contraproductief, mensen. Ik snap het gewoon niet. We lopen overal op achter. Ik word er gewoon ook een beetje gewoon boos over dat ik denk: we lopen achter op elektrische auto's. Elektrificatie lopen we op achter, de zonnepanelen worden al, worden niet in Europa gemaakt. We zitten niet op de grondstoffen. De defensie, zijn we afhankelijk van andere landen. En, en dan krijgen we ook AI modellen die niet in Europa, er wordt er geen één gemaakt en, en als er één wordt gemaakt, d-dan wordt het helemaal weer gereguleerd. En ja, dan denk ik: daar gaan we weer met elkaar.

11:52 Serkan Ja, en ik denk-

11:53 Elwin We zitten weer te kijken. We gaan, wij staan echt de hele tijd aan de zijlijn. De, de overheid is een heel belangrijk orgaan en moet hele belangrijke dingen doen, zeker als het gaat om sociale zekerheid en veiligheid en dat soort zaken. Maar pak nou even, ja, richt je gewoon op, op, op de juiste zaken. Maar ja, dat is makkelijk vanaf de, de microfoon geroepen, hè. Maar ja.

12:13 Serkan Inderdaad, soms mist een beetje de correspondentie tussen die twee. Dus dan heb je de ene wetgeving die echt totaal niet meer slaat op de andere wetgeving. Het is gewoon alsof iemand elke keer weer wat inschiet. Wat denk jij dat we nu al zouden kunnen doen? Om ons redelijk te kunnen voorbereiden hiervoor of als, wat je als advies kan geven om hieraan, uh.

12:31 Elwin Nou ja, in ieder geval goed je processen uitschrijven. Dat je die hebt. Want ja, het kost ook weer tijd. Dan denk je: ja, ik ben bezig en het verandert de hele tijd. Maar je hebt daar best wel tools voor die daar kunnen onders, uh, ondersteunen, zodat je in ieder geval weet hoe je processen en AI-processen lopen. Want dan is het makkelijker om aan de AI-wetgeving te voldoen. En de AI-wetgeving, die bestaat al, dus het is niet zo dat er ineens in 2026 iets in werking treedt waar we god niet weten hoe het in elkaar zit. Dus je kan daar je, uh, processen al op afstemmen. Dus ik zou zeker adviseren om dat te doen. Ik zou niet adviseren als je een mkb bent om hele dure consultants in te gaan huren. Want geloof me, de, de, de Big Four accountantskantoren, die zullen gegarandeerd mensen hebben zitten die hier gespecialiseerd zijn en die kunnen bij jou wel gaan zitten voor weet ik veel, een ton. Uh, bel dan mij, ik doe het voor de helft. Nee. Maar snap je het? Ja, d-dat, dat zou ik je, nou ja, ik, ja, zo meteen krijg ik daar een aantal. Nee, maar weet je wat het punt is? Overweeg dat sterk, uh, of je dat wel of niet moet doen. Ik kan dat niet helemaal beoordelen, maar zorg er in ieder geval voor dat je het goed hebt vastliggen. Want ge-, ge-, neem van mij aan dat zo meteen, als je dus moet voldoen aan bepaalde ISO-normen waar veel bedrijven aan moeten voldoen, wij ook.

13:35 Serkan Ja.

13:36 Elwin Ja, dat het gewoon vastgelegd moet zijn en dat je het, uh, uh, ja goed gedocumenteerd moet hebben. Dus gebruik daar ook je tools voor. Kan je wel weer AI-tools voor gebruiken om het te documenteren.

13:44 Serkan Dat scheelt dan weer.

13:44 Elwin Ik weet nog weer niet hoe dat helemaal in elkaar zit, maar ik denk dat het wel mag, uhm, zo-zolang je maar als mens daar weer in checkt. Uh, en, en ja, hou ook de menselijke check er toch wel af en toe tussen, weet je wel. Ga niet blind varen op een AI-model. Dat kan ook niet, daar zijn we nog helemaal niet. Dus bedrijven die dat aan het opzetten zijn en zeggen: ik vaar er helemaal blind op, neem van deze, uh, uh, ondernemer en gedeeltelijk programmeur ook aan. Doe dat niet. Ik heb het thuis ook wel een paar keer gedaan en geloof me, je krijgt hele gekke dingen.

14:10 Serkan Je gaat geheid de mist in.

14:11 Elwin Je gaat, geheid ga je de mist in. Dus ja, de EU Act maakt AI veiliger.

14:18 Serkan Maar ook zwaarder om te gebruiken. Dit was de AI-boys.

14:23 Elwin Tot volgende week.